چهارشنبه 20 شهریور 1392

خیارات

   نوشته شده توسط: ندا ممبینی    نوع مطلب :خیارات ،

« خیار » یعنی اختیار داشتن  و یا به عبارت بهتر مفهوم خیار در حقوق مدنی ایران عبارت است از تسلط بر اضمحلال و زایل  نمودن اثر حاصل از عقد قرارداد و 10 نوع دارد  ، اساس ماده 396 قانون مدنی ایران است .

در زیر می پردازم به شرح انواع این اختیارات و ماده 396 قانون مدنی ایران .

خیارات عبارتند از : 1- خیار مجلس ؛ 2- خیار حیوان ؛ 3- خیار شرط  ؛ 4- خیار تاخیر ثمن ؛ 5- خیار رویت و تخلف وصف ؛ 6- خیار غبن ؛ 7- خیار عیب ؛ 8- خیار تدلیس ؛ 9- خیار تبعض صفقه ؛ 10- خیار تخلف  ؛  


1- خیار مجلس :

اختیاری است که به عقد بیع ( قرارداد خرید و فروش ) اختصاص دارد و تا طرفین معامله در جلسه معامله هستند ، اختیار فسخ معامله مذكور را دارند . البته با نظر به اینکه سقوط این شرط را در هنگام یا بعد از عقد شرط نکرده باشند  در واقع منظور از مجلس در این اصطلاح یك جا و مكان فیزیكی نیست ، بلكه با هم بودن طرفین قرارداد است  . در ماده 397 قانون مدنی شرایط آن توضیح داده شده است .

۲- خیار حیوان :

در این نوع خیار؛هنگامی که معامله در مورد حیوان باشدصدق می کند و مشتری تا ۳ روز از هنگام عقد قرارداد ،  اختیار فسخ معامله را دارد . البته با نظر به اینکه سقوط آن را شرط نکرده باشند و یا مشتری در حیوان تصرف نکرده باشد .

۳- خیار شرط :

این نوع خیار ؛ برحسب شرط است ، مانند شرط معین و مضبوط بودن مدت ، مشاوره و شخص خاص .

4- خیار تأخیر ثمن :

این اختیار ؛ یعنی اینکه پس از گذشت 3 روز از معامله ، فروشنده جنس فروخته شده را تحویل نداده باشد ( در مورد فروشنده )  و خریدار مبلغ را به طور کامل نپرداخته باشد ( در مورد خریدار )  ؛ در این صورت ، این اختیار و حق است که پس از گذشت 3 روز معامله ، هر یك از طرفین معامله كه اجحافی بشرح آنچه كه ذكر شد به وی روا داشته شده باشد ، معامله را فسخ کند .


5-  خیار رویت و تخلف وصف :

در این نوع خیار ؛ فروشنده و خریدار اگر کالایی را بدون دیدن و فقط به تعریف و تمجید ؛ خرید و فروش کنند ، اختیار فسخ معامله را دارند .

6- خیار غبن :

این نوع خیار ؛ یعنی خدعه و نیرنگ و فریفتن و گول زدن که در این صورت امکان فسخ معامله وجود دارد . غبن در لغت به معنای فریفتن و گول زدن است . در اصطلاح حقوقی عبارت است از زیانی که در اثر عدم تعادل بین عوض معامله و ارزشی که مورد معامله واقعاً دارا بوده به میزان فاحش به طرف معامله یعنی مغبون وارد شده است .

در قانون مدنی هم خیار غبن رادر ماده 416 اینگونه تعریف کرده است :

« هریک از متعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن می تواند معامله را فسخ کند »

خیار غبن مختص یک طرف معامله نیست : در میان خیارات مندرج در قانون برخی از خیارات است كه تنها به یك طرف از معامله اختصاص دارد و برای طرف دیگر حق فسخ وجود ندارد ، مثلاً خیار تأخیر ثمن مخصوص بایع است و یا خیار حیوان فقط به مشتری اختصاص دارد. در مقابل خیاراتی هم وجود دارد كه برای هردو طرف معامله و عقد خیار موجود است مثلاً خیار مجلس و خیار غبن مختص یک طرف معامله نیست و شخص مغبون هرطرف که باشد با وجود شرائط مندرج در قانون برای او حق فسخ ایجاد می شود .

خیار غبن اختصاص به عقد بیع ندارد و در سایر عقود معین نیز حسب مقتضی و شرائط عقد ممکن است وجود داشته باشد ، مانند خیار غبن در اجاره که مورد اجاره با اجاره بهاء باهمدیگر سازگاری نداشته باشد .

خیار غبن در صورتی ثابت است که غبن فاحش باشد و توضیح بیشتر در این زمینه در جای خود خواهد آمد.

غبن دو نوع است فاحش و غیر فاحش و البته گاهی قسم دیگری که غبن اَفحَش باشد را هم به این تقسیم اضافه می کنند :

6-1-  غبن غیر فاحش :

در صورتیکه غبن عرفاً قابل مسامحه باشد،غبن غیر فاحش است . این ملاکی است که در قانون مدنی پیش بینی شده است .

6-2- غبن فاحش :

همانطوریکه از بیان قبل هم مشخص می شود غبن در صورتی فاحش است که عرفاً قابل مسامحه نباشد .

ملاک ایجاد خیار فسخ وجود غبن فاحش است و معیار اساسی در فاحش بودن غبن همانطور که در ماده 417 اصلاحی قانون مدنی ذکر شده است ، عدم تعادل ارزش تاحدی که از نظر عرف قابل مسامحه و چشم پوشی نباشد .

6-3- غبن افحش :

غبن افحش به صورتی اطلاق می شود که بیشتر از غبن فاحش و تفاوت به وضوح وروشنی مشاهده شود.

شرائط اثبات خیار غبن :

 عدم تعادل بین قیمت ها :

لازم است كه اولاً غبن موجود باشد یعنی بین قیمت معامله شده و قیمت اصلی تعادل نباشد وتفاوت قیمت وجود داشته باشد وگرنه از اول خیار غبن تصور ندارد امّا در اینكه این عدم تعادل به چه میزان باشد در جای خود مورد بحث قرار خواهد گرفت .

جهل به قیمت اصلی :

در صورتی خیار غبن ثابت است که شخص معامله کننده در هنگام معامله به قیمت اصلی جاهل باشد و نداند که قیمت اصلی به چه مقدار است .

خیار غبن در صورتی موجود می شود که مغبون حین معامله جاهل به قیمت عادله مبیع در بازار باشد و الا هرگاه عالم به قیمت عادله بوده ولی به جهتی از جهات به کمتر از آن معامله نموده شده باشد ، طبق ماده 418 قانون مدنی خیار فسخ معامله را نخواهد داشت . بنابراین هرگاه کسی در نتیجه اضطرار و پریشانی با علم به قیمت اصلی مال خود را چندین برابر کمتر از قیمت بفروشد ، نمی تواند باستناد به خیار غبن بیع را فسخ نماید .

 اسقاط ضمن عقد :

«خیار غبن را می توان ضمن عقد ساقط نمود ولی اگر مغبون بتواند اثبات كند كه منظور از اِسقاط غبن تفاوت قیمت تاحد مشخصی بوده در حالی كه تفاوت ارزش بیش از حد مورد نظر می باشد خیار غبن دوباره برای او ایجاد می گردد»

7- خیار عیب :

در این نوع خیار ؛ اگر خریدار بعد از معامله بفهمد که مورد معامله معیوب بوده ، مختار است در قبول کردن جنس ، گرفتن خسارت ( ارش ) یا فسخ معامله بر اساس این نوع خیار اقدام نماید .

8- خیار تدلیس :

در این نوع خیار ؛ اگر فروشنده صفت خوب و زیبایی را برای کالایش شرط کند یا اینکه مشتری بپندارد که با این شرط ، کالا بدون عیب و نقص است ( نشان دادن ظاهری زیبا و فریفتن ) ، مشتری اختیار دارد در قبول کردن یا فسخ معامله ، بر اساس این نوع خیار اقدام نماید .

9-  خیار تبعض صفقه :

در این نوع خیار ؛ اگر مشتری دو کالا را بخرد و بعداً معلوم شود که یکی از آن دو حق و مال دیگری است ،‌ اختیار دارد در فسخ یا قبول کردن قسمت صحیح معامله و گرفتن مابقی پول خود بر اساس این نوع خیار ( اختیار ) ، اقدام نماید .

10-  خیار تخلف شرط :

این نوع خیار ؛ یعنی اینکه در معامله ای شرطی بشود و بعداً این شرط برای شرط کننده ( فروشنده یا خریدار ) ،  سالم نماند و سرپیچی کند ، اختیار فسخ معامله توسط طرف زیان دیده وجود دارد . بخصوص اگر شریطی را یكی از طرفین باید انجام دهد و در مقابل طرف دیگر باید شرطهای دیگری را انجام دهد ، این اختیار می تواند كلیه شرطهای ثانوی طرف دیگر را نیز ، ملغی نماید و بنا به یك اصطلاح فقهی و حقوقی دیگر « ذهب شرط ، ذهب مشروط » . یعنی اگر شرط اولیه انجام نشده باشد ، تمام شروط ثانویه باطل است .

 

شرحهایی بیشتر در مورد خیارات

حق فسخ در عقود جائز امری نیست كه طرفین بایكدیگر شرط نمایند و یا مشروط به جهت و شرط خاصی در ضمن عقد باشد در صورتی كه خیار فسخ در عقود لازم امری است كه بنابه رضایت و توافق طرفین عقد یا به حكم قانون و بنا به موارد خاص پیش بینی می شود .

حق فسخ در عقود جائز مشروط به اثبات هیچ امری نیست و حق مزبور از حقوق مسلم طرفین عقد محسوب می شود كه هرگاه بخواهند می توانند عقد را فسخ كنند ( ماده 186 قانون مدنی ) ولی برای اعمال خیار فسخ در عقود لازم در اغلب موارد نیاز به اثبات علت فسخ می باشد . مثلاً در خیار غبن اثبات غبن توسط مغبون شرط اعمال خیار است ( مغبون یعنی كسی كه نیرنگ خورده است ) .

حق فسخ در عقد لازم ، به عنوان یكی از حقوق مالی در صورت فوت صاحب خیار به وارث منتقل می شود ( ماده 445 قانون مدنی) ولی در عقود جائزه اصولاً عقد با فوت یكی از طرفین خود بخود فسخ می شود چنانكه ماده 954 قانون مدنی مقرر می دارد :

« كلیه عقود جائزه بموت یا جنون احد طرفین منفسخ می شود و همچنین به سفه در مواردی كه رشد معتبر است »

خیارات در قانون مدنی در مبحث بیع ذكر گردیده است . این مطلب این توهم را ایجاد می كند كه خیارات مخصوص عقد بیع ( قرارداد خرید و فروش ) هستند ولی خیارات در بقیه عقود هم جاری می شوند ولی از میان خیارات بعضی از آنها مختص عقدبیع هست كه عبارت است از خیارمجلس ، خیار حیوان وخیار تأخیر ثمن در این باره ماده 456 قانون مدنی مقرر می دارد :

« تمام انواع خیاردر جمیع معاملات لازمه ممكن است موجود باشد ، مگر خیار مجلس و حیوان وتأخیر ثمن كه مخصوص بیع است ».

با توجه به اینكه خیارات در ماده 396 قانون مدنی ذكر گردیده ، ولی مواد دیگری از قانون مدنی خیارات دیگری را نام برده اند ؛ مثل ماده 380 قانون مدنی كه خیار تفلیس را ذكر كرده است :

« در صورتی كه مشتری مفلس شود و عین مبیع نزد او موجود باشد بایع حق استرداد آن را دارد و اگر مبیع هنوز تسلیم نشده باشد می تواند از تسلیم آن امتناع كند »

در برخی از خیارات اعمال حق فسخ باید بصورت فوری باشد و اگر در زمان معمول و معقول آن انجام نگیرد ، خود بخود ساقط می گردد مثلاً خیار عیب و خیار غبن كه از زمانی كه اطلاع به عیب و غبن پیدا شد ، باید فوراً آنرا اِعمال كند در ماده 435  درباره خیارعیب آمده است : « خیارعیب بعد از علم به آن فوری است » و در ماده 420 در باره خیار غبن آمده است : « خیار غبن بعد از علم به غبن فوری است » . در مقابل انواعی از خیارات است كه قید فوریت را ندارند ولی برای اعمال آن مدتی تعیین گردیده است كه اگر در آن مدت اعمال نگردد خود بخود ساقط می گردند .


برچسب ها: خیارات ، خیار مجلس ، خیار حیوان ، خیارشرط ، خیار تأخیر ثمن ، خیاررویت و تخلف وصف ، خیار غبن ،

http://canadianopharmacy.com/
پنجشنبه 10 مرداد 1398 10:50 ق.ظ

Good tips. Thanks a lot!
drugs for sale in canada drugstore online reviews canada medication canada medication list canadian pharmaceuticals stocks discount canadian pharmacies is trust pharmacy in canada legitimate best canadian mail order pharmacies canada online pharmacy canadian medications by mail
http://theropul.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 09:29 ق.ظ

Regards, A lot of information!

cialis online wow cialis tadalafil 100mg how to buy cialis online usa look here cialis cheap canada viagra cialis levitra cilas cialis diario compra cialis alternative cialis et insomni cialis wir preise
Cialis prices
یکشنبه 2 تیر 1398 05:30 ب.ظ

Nicely put, Kudos!
cialis ahumada cialis uk cialis vs viagra cialis price thailand click here cialis daily uk compare prices cialis uk prezzo di cialis in bulgaria acquisto online cialis cialis herbs interactions for cialis
cost of cialis 20 mg tablets
شنبه 1 تیر 1398 09:53 ق.ظ

Truly all kinds of very good info.
cialis canada cialis for bph only here cialis pills brand cialis nl tesco price cialis cialis e hiv cialis generico postepay where to buy cialis in ontario cialis generico in farmacia cialis baratos compran uk
http://speechdocgi.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 05:44 ب.ظ

Many thanks, Valuable information!
prezzo di cialis in bulgaria india cialis 100mg cost cialis generique 5 mg we use it cialis online store buy cialis online legal price cialis best click now buy cialis brand generico cialis mexico link for you cialis price cialis cost
http://leapfticta.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 02:11 ق.ظ

Nicely put. Thanks.
generic cialis look here cialis order on line where to buy cialis in ontario cialis diario compra cialis super kamagra rezeptfrei cialis apotheke buying cialis on internet buy cialis online click here cialis daily uk tadalafil tablets
how much cialis
پنجشنبه 30 خرداد 1398 06:09 ق.ظ

Useful content. Regards.
if a woman takes a mans cialis enter site natural cialis pastillas cialis y alcoho cialis mit grapefruitsaft free cialis cialis tablets australia comprar cialis navarr cialis generic availability prezzo cialis a buon mercato cialis side effects dangers
http://ubdomo.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 03:09 ب.ظ

You made your position very clearly.!
cialis generique india cialis 100mg cost cialis professional from usa cheap cialis cialis baratos compran uk cialis italia gratis we recommend cialis best buy only best offers 100mg cialis cialis online deutschland cialis patent expiration
http://planexer.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 10:42 ب.ظ

Truly a lot of great knowledge!
rx cialis para comprar cialis taglich where to buy cialis in ontario cialis canada cost of cialis cvs cialis online deutschland buy cialis online cheapest cialis et insomni safe site to buy cialis online legalidad de comprar cialis
Buy cialis
دوشنبه 27 خرداد 1398 09:23 ق.ظ

Kudos. I appreciate it!
we use it cialis online store where cheapest cialis we use it cialis online store only now cialis for sale in us wow cialis 20 order generic cialis online generic cialis pro cialis official site cialis ahumada import cialis
http://inbaze.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 07:53 ب.ظ

Thank you, A good amount of advice!

click here to buy cialis how to buy cialis online usa price cialis wal mart pharmacy buying cialis in colombia generic cialis in vietnam cialis rezeptfrei bulk cialis buying cialis in colombia prices for cialis 50mg legalidad de comprar cialis
http://louicercomp.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 05:19 ق.ظ

Regards! Terrific stuff.
cialis pills in singapore cialis without a doctor's prescription opinioni cialis generico cialis pas cher paris we use it 50 mg cialis dose buy cialis sample pack generic cialis tadalafil cialis kaufen cialis price thailand cialis 5 mg effetti collateral
http://blabersnowh.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 03:35 ب.ظ

Superb stuff. Thanks a lot.
cialis en 24 hora cipla cialis online acheter cialis kamagra price cialis wal mart pharmacy buy cheap cialis in uk are there generic cialis viagra cialis levitra safe dosage for cialis venta de cialis canada cialis rckenschmerzen
cialis maximizing the effectiveness
شنبه 25 خرداد 1398 01:17 ق.ظ

Regards, Loads of content.

cialis lilly tadalafi where cheapest cialis only now cialis 20 mg 40 mg cialis what if i take price cialis best look here cialis cheap canada cialis 20 mg effectiveness prices on cialis 10 mg buy cialis cialis tablets australia
Cialis 20 mg
جمعه 24 خرداد 1398 11:03 ق.ظ

Seriously lots of awesome info.
cialis pills in singapore cialis 20 mg effectiveness prix cialis once a da cialis para que sirve cialis generisches kanada cialis wir preise cialis 20 mg cialis generico postepay cialis daily dose generic online prescriptions cialis
http://jaumenin.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 08:21 ب.ظ

Regards! A lot of material.

generic cialis with dapoxetine pastillas cialis y alcoho cialis wir preise discount cialis comprar cialis navarr side effects of cialis cialis mit grapefruitsaft effetti del cialis cheap cialis cialis with 2 days delivery
cheap cialis australia
پنجشنبه 23 خرداد 1398 07:31 ق.ظ

You made your position quite well!.
buy brand cialis cheap acheter cialis meilleur pri only now cialis 20 mg acheter cialis meilleur pri purchase once a day cialis how much does a cialis cost miglior cialis generico cialis tablets australia canada discount drugs cialis cialis billig
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 12:32 ب.ظ

Seriously a lot of fantastic advice.
canadian cialis cialis 20mg prix en pharmacie enter site 20 mg cialis cost cialis alternative click now cialis from canada enter site very cheap cialis online cialis if a woman takes a mans cialis cialis 200 dollar savings card cialis pas cher paris
viagra ahnliche praparate
یکشنبه 19 خرداد 1398 03:41 ق.ظ

I am sure this article has touched all the internet visitors, its really really good post on building up new website.
flomax and viagra
شنبه 18 خرداد 1398 11:17 ق.ظ

Incredible quest there. What happened after? Thanks!
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 01:36 ق.ظ

Regards! I value this.
cialis authentique suisse cialis kaufen bankberweisung look here cialis cheap canada click here cialis daily uk generic cialis in vietnam cialis prezzo di mercato viagra vs cialis vs levitra canadian discount cialis canada discount drugs cialis import cialis
erectile disorder dsm 5
پنجشنبه 2 خرداد 1398 12:24 ق.ظ
best pill ed http://viagralim.us best pill ed !
First of all I would like to say awesome blog! I had a quick question which I'd like to ask if you don't mind. I was curious to find out how you center yourself and clear your head before writing. I've had difficulty clearing my thoughts in getting my thoughts out there. I do enjoy writing but it just seems like the first 10 to 15 minutes are usually wasted simply just trying to figure out how to begin. Any ideas or tips? Appreciate it!
http://canadiantousapharmacy.com/
جمعه 23 فروردین 1398 03:01 ب.ظ

Nicely put. With thanks!
canadian pharmacy world top rated canadian pharmacies online canada medication list canada online pharmacies for men reputable canadian prescriptions online canadian pharcharmy online24 most reliable canadian online pharmacies online pharmacies of canada canadian pharmaceuticals online prescription drugs without prior prescription
http://canadianorderpharmacy.com/
پنجشنبه 22 فروردین 1398 12:51 ق.ظ

Really lots of amazing advice.
aarp recommended canadian pharmacies canadian discount pharmacies in ocala fl reputable canadian prescriptions online canada medications buy canadian discount pharmacies in canada northwestpharmacy canadian pharmacies online prescriptions canadian pharmaceuticals companies online pharmacy canada global pharmacy canada
buy cialis without a doctor's prescription
جمعه 16 آذر 1397 04:25 ق.ظ

Wow tons of great material.
link for you cialis price cialis australia org free cialis trusted tabled cialis softabs cialis 10mg prix pharmaci tadalafilo cialis rezeptfrei sterreich discount cialis when will generic cialis be available cuanto cuesta cialis yaho
buy cialis without a doctor's prescription
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:05 ق.ظ

Incredible lots of valuable tips.
enter site very cheap cialis walgreens price for cialis cialis 20 mg cost cialis preise schweiz achat cialis en europe enter site natural cialis acheter cialis meilleur pri cialis manufacturer coupon cialis 5 mg effetti collateral generic cialis 20mg uk
Cialis generic
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:30 ب.ظ

Great info. Thank you.
il cialis quanto costa chinese cialis 50 mg canadian cialis cialis authentique suisse deutschland cialis online 200 cialis coupon recommended site cialis kanada compare prices cialis uk cialis generico en mexico compare prices cialis uk
buy generic cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:02 ق.ظ

Truly loads of great facts.
cialis generico online where do you buy cialis costo in farmacia cialis buy brand cialis cheap how do cialis pills work can i take cialis and ecstasy we choice cialis pfizer india we like it safe cheap cialis only best offers 100mg cialis cialis generique
Cialis canada
سه شنبه 13 آذر 1397 03:02 ب.ظ

Wonderful stuff. Regards!
cialis pills in singapore price cialis per pill bulk cialis the best choice cialis woman comprar cialis navarr online prescriptions cialis cuanto cuesta cialis yaho cialis 200 dollar savings card cialis en mexico precio 5 mg cialis coupon printable
buy cialis online cheap
سه شنبه 13 آذر 1397 03:38 ق.ظ

You expressed that fantastically.
online prescriptions cialis best generic drugs cialis cialis italia gratis cilas only best offers cialis use we like it cialis soft gel prezzo di cialis in bulgaria discount cialis we like it safe cheap cialis cialis 5 mg funziona
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic