تبلیغات
" دیباچه حقوقی " - در احكام بیع - طرفین معامله - مبیع - ثمن - تسلیم و ضمان درك مواد ۳۳۸ تا ۳۹۵

مبحث اول - در احكام بیع 
ماده ۳۳۸ - بیع عبارت است از تملیك عین به عوض معلوم . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - به زیرنویس ماده ۲۲۲ مراجعه شود . 

ماده ۳۳۹ - پس از توافق بایع و مشتری در مبیع و قیمت آن عقد بیع به ایجاب و قبول واقع می شود . ممكن است بیع به داد و ستد نیز واقع گردد . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - رای اصراری ۱۳۳۴/۱ - ۲۴/۱۱/۱۳۶۷ : ( ( . . . مندرجات قرارداد مورخ ۲۹/۴/۱۳۶۲و محتویات پرونده باتوجه به مواد ( ۳۳۸ ) و ( ۳۳۹ ) و ( ۳۶۲ ) ق . م . دلالت بر تحقق بیع بین طرفین نسبت به پلاك مورد معامله دارد وهیچ یك از شروط مندرج در قرارداد مذكور حاكی از اختیار فروشنده در فسخ و یا انصراف و عدول از آن نمی باشد . . . ) ) 
رای اصراری ۸ - ۹/۴/۱۳۷۱ردیف۷۰/۶۶ : حكم تجدیدنظرخواسته ، مخدوش است و استدلال دادگاه صحیح نیست زیرا بر طبق ماده ۳۳۹ قانون مدنی عقدبیع با ایجاب و قبول واقع می شود و برای ایجاب و قبول توالی عرفی لازم است . فاصله بین تاریخ تنظیم نوشته عادی مدرك دعوی ( ۲۳/۱/۱۳۶۰ ) به امضاء وكیل مالكان تا تاریخ امضاء این ( ۲۳/۱/۱۳۶۱ ) از طرف تجدیدنظرخواهان در حالی كه نوشته مزبور در اختیار آنها بوده یك سال گذشته و این امرنمی تواند دلیل توالی و عرفی ایجاب و قبول برای اثبات تحقق عقد بیع باشد ، بعلاوه قبض و اقباض هم بعمل نیامده وپولی در این مورد از طرف مالكان دریافت نشده است . 
رای اصراری ۱ - ۲۹/۱/۱۳۷۴ : ( ( . . . چون آقای تجدیدنظر خوانده پس از قبول و اجرای شرایط مذكور در نامه شماره ۱۰۱۰ مورخ ۱۷/۶/۱۳۵۰ شركت سهامی قند نقش جهان و پرداخت وجه چك شماره ۷۲۸۵۳۱ مورخ ۱۴/۱/۱۳۵۰به عنوان بیعانه و نیز پرداخت حقوق زارعانه مستاجرین ، ملك مورد معامله را به موجب صورتجلسه مورخ ۲۰/۶/۱۳۵۰تحویل گرفته و انتقال سند به فك رهن موكول شده و چون به دلالت نامه شماره ۹۹۴۳ مورخ ۱۲/۹/۱۳۶۵اداره ثبت قمشه از محل موصوف فك رهن به عمل آمده و به دلالت بند ۹ چهل و پنجمین مصوبه هیات مدیره شركت قند نقش جهان دریافت بیعانه و انجام معامله مورد تایید واقع شده و در پنجاه و سومین و پنجاه ونهمین جلسه هیات مدیره نیز راجع به انتقال سند مالكیت زمین موردمعامله به تجدیدنظر خوانده تصمیماتی اتخاذشده است و چون اصل مصوبه چهل و پنجمین جلسه هیات مدیره در سوابق شركت به دست نیامده و صورتجلسه دیگری نیز كه مفادا با آن مغایر است از سوی شركت ارائه نگردیده و چون تجدیدنظر خوانده پس از تحویل گرفتن ملك و چاههای محفوره هزاران تن چغندرقند از محل مورد بحث و زمینهای اطراف برداشت كرده به كارخانه نقش جهان فروخته لذا با عنایت به مراتب مذكور و سایر شواهد و قرائن موجود در پرونده به نظر اكثریت اعضای هیات عمومی دیوان عالی كشور اعتراضات تجدیدنظرخواه مردود و رای تجدیدنظر خواسته ابرام می گردد . . . ) ) 

ماده ۳۴۰ - در ایجاب و قبول الفاظ و عبارات باید صریح در معنی بیع باشد . 

ماده ۳۴۱ - بیع ممكن است مطلق باشد یا مشروط و نیز ممكن است كه برای تسلیم تمام یاقسمتی از مبیع یا برای تادیه تمام یا قسمتی از ثمن اجلی قرار داده شود . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - رای اصراری ۵۶ - ۱۰/۹/۱۳۶۶ردیف۶۵/۶۵ : اعتراضات وارد است زیرا به طوری كه مندرجات مبایعه نامه عادی مورخ ۱۳۶۰/۱۰/۱۰ مستند دعوی حاكی است طرفین پس از انجام معامله مقرر داشته اند كه قسمتی از ثمن به نحو موجل پرداخت گردد . نظر به اینكه باتوجه به مقررات ماده ۳۴۱ قانون مدنی تاخیر در پرداخت قسمتی از ثمن باتوجه به توافق طرفین بلااشكال است ، بنابراین دادنامه فرجام خواسته مبنی بر رد دعوی الزام به تنظیم سند رسمی انتقال صحیح نبوده و نقض می گردد . 

ماده ۳۴۲ - مقدار و جنس و وصف مبیع باید معلوم باشد و تعیین مقدار آن به وزن یا كیل یا عددیا ذرع یا مساحت یا مشاهده تابع عرف بلد است . 

ماده ۳۴۳ - اگر مبیع به شرط مقدار معین فروخته شود بیع واقع می شود اگرچه هنوز مبیع شمرده نشده یا كیل یا ذرع نشده باشد . 

ماده ۳۴۴ - اگر در عقد بیع شرطی ذكر نشده یا برای تسلیم مبیع یا تادیه قیمت موعدی معین نگشته باشد بیع قطعی و ثمن حال محسوب است مگر اینكه بر حسب عرف و عادت محل یا عرف وعادت تجارت در معاملات تجارتی وجود شرط یا موعدی معهود باشد اگرچه در قرارداد بیع ذكری نشده باشد . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - به زیرنویس ماده ۲۱۸ مراجعه شود . 

مبحث دوم - در طرفین معامله 
ماده ۳۴۵ - هر یك از بایع و مشتری باید علاوه بر اهلیت قانونی برای معامله اهلیت برای تصرف در مبیع یا ثمن را نیز داشته باشد . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - به مواد ۲۱۰ تا ۲۱۳ و ۱۲۰۷ به بعد ق . م . مراجعه شود . 

ماده ۳۴۶ - عقد بیع باید مقرون به رضای طرفین باشد و عقد مكره نافذ نیست . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - به مواد ۲۰۲ به بعد ق . م . مراجعه شود . 

ماده ۳۴۷ اصلاحی ۱۴/۸/۱۳۷۰ - شخص كور می تواند خرید و فروش نماید مشروط براینكه شخصا به طریقی غیر از معاینه یا به وسیله كس دیگر ولو طرف معامله جهل خود را مرتفع نماید . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - ماده ۳۴۷ مصوب - ۱۸/۲/۱۳۷۰شخص كور می تواند خرید وفروش نماید مشروط براینكه شخصا به طریقی غیراز معاینه یا به وسیله كس دیگر ولو خود بایع ، جهل او مرتفع شود . 
ماده ۳۴۷ ( اصلاحی آزمایشی ۸/۱۰/۱۳۶۱ ) - ( ( شخص كور می تواند خرید وفروش نماید مشروط براینكه شخصا به طریقی غیرازمعاینه یا به وسیله كس دیگر ولو طرف معامله جهل خود را مرتفع نماید . ) ) 

مبحث سوم - در مبیع 
ماده ۳۴۸ - بیع چیزی كه خرید و فروش آن قانونا ممنوع است و یا چیزی كه مالیت و یا منفعت عقلایی ندارد یا چیزی كه بایع قدرت بر تسلیم آن ندارد باطل است مگر اینكه مشتری خود قادر برتسلم باشد . 

ماده ۳۴۹ - بیع مال وقف صحیح نیست مگر در موردی كه بین موقوف علیهم تولید اختلاف شود به نحوی كه بیم سفك دماء رود یا منجر به خرابی مال موقوفه گردد و همچنین در مواردی كه درمبحث راجع به وقف مقرر است . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - به ( ( قانون ابطال اسناد فروش رقبات ، آب و اراضی موقوفه ) ) مصوب ۲۸/۱۰/۱۳۶۳مراجعه شود . 

ماده ۳۵۰ - مبیع ممكن است مفروز باشد یا مشاع یا مقدار معین به طور كلی از شیئی متساوی الاجزاء و همچنین ممكن است كلی فی الذمه باشد . 

ماده ۳۵۱ - در صورتی كه مبیع كلی یعنی صادق بر افراد عدیده باشد بیع وقتی صحیح است كه مقدار و جنس و وصف مبیع ذكر بشود . 

ماده ۳۵۲ - بیع فضولی نافذ نیست مگر بعد از اجازه مالك به طوری كه در معاملات فضولی مذكور است . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - به زیرنویس ماده ۲۴۷ مراجعه شود . 

ماده ۳۵۳ - هرگاه چیز معین به عنوان جنس خاصی فروخته شود و در واقع از آن جنس نباشد ، بیع باطل است و اگر بعضی از آن از غیر جنس باشد نسبت به آن بعض باطل است و نسبت به مابقی مشتری حق فسخ دارد . 

ماده ۳۵۴ - ممكن است بیع از روی نمونه به عمل آید در این صورت باید تمام مبیع مطابق نمونه تسلیم شود والا مشتری خیار فسخ خواهد داشت . 

ماده ۳۵۵ - اگر ملكی به شرط داشتن مساحت معین فروخته شده باشد وبعد معلوم شود كه كمتر از آن مقدار است مشتری حق فسخ معامله را خواهد داشت و اگر معلوم شود كه بیشتر است بایع می تواند آن را فسخ كند مگر اینكه در هر دو صورت طرفین به محاسبه زیاده یا نقیصه تراضی نمایند . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - به ماده ( ۲۳۵ ) ق . م . مراجعه شود . 

ماده ۳۵۶ - هر چیزی كه بر حسب عرف و عادت جزء یا ازتوابع مبیع شمرده شود یا قراین دلالت بر دخول آن در مبیع نماید داخل در بیع ومتعلق به مشتری است اگر چه در عقد صریحا ذكرنشده باشد و اگرچه متعاملین جاهل بر عرف باشند . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - نظریه ب . ش . – ۲۸/۱/۱۳۵۷مندرج در پهفته دادگستری ا . ح . ق : آب و برق عرفاپ داخل در خانه موردمعامله شناخته می شود و متعلق به مشتری است ولو صریحاپ در عقد ذكر نشده باشد یا متعاملین جاهل بر عرف باشند . 

ماده ۳۵۷ - هر چیزی كه بر حسب عرف و عادت جزء یا تابع مبیع شمرده نشود داخل در بیع نمی شود مگر اینكه صریحا در عقد ذكر شده باشد . 

ماده ۳۵۸ - نظربه دو ماده فوق در بیع باغ ، اشجار و در بیع خانه ، ممر و مجری و هرچه ملصق به بنا باشد به طوری كه نتوان آن را بدون خرابی نقل نمود متعلق به مشتری می شود و بر عكس زراعت در بیع زمین و میوه در بیع درخت و حمل در بیع حیوان متعلق به مشتری نمی شود مگر اینكه تصریح شده باشد یا بر حسب عرف از توابع شمرده شود . در هر حال طرفین عقد می توانند به عكس ترتیب فوق تراضی كنند . 

ماده ۳۵۹ - هرگاه دخول شیئی در مبیع عرفا مشكوك باشد آن شی ء داخل در بیع نخواهد بودمگر آنكه تصریح شده باشد . 

ماده ۳۶۰ - هر چیزی كه فروش آن مستقلا جایز است استثناء آن از مبیع نیز جایز است . 

ماده ۳۶۱ - اگر در بیع عین معین معلوم شود كه مبیع وجود نداشته بیع باطل است . 

مبحث چهارم - در آثار بیع 
ماده ۳۶۲ - آثار بیعی كه صحیحا واقع شده باشد از قرار ذیل است : ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - رای اصراری ۳۱ - ۳۰/۸/۱۳۷۴ردیف۷۴/۲۸ : با توجه به مفاد قرارداد مورخ ۱۸/۷/۱۳۶۸چون طرفین درمورد مبیع و قیمت آن توافق نموده و قسمت عمده ثمن به فروشنده تحویل گردیده و فروشنده به تخلیه و تحویل درتاریخ ۲۰/۸/۶۸ و خریدار به پرداخت باقیمانده ثمن ملزم شده و در تاریخ ۲۳/۸/۶۸ مبلغ پانصدهزارریال دیگر ازثمن معامله در قبال اخذ رسید به فروشنده تحویل داده شده و انجام معامله در تاریخ تنظیم قرارداد فاقد ممنوعیت قانونی بوده و طرح مورد بحث در تاریخ ۹/۱۱/۶۸به شهرداری منطقه ۱۰ اصفهان ابلاغ شده است لذا آثار بیع صحیح به این قرارداد مترتب است و چون قید عبارت ( ( . . . هر كدام نسبت به این قرارداد سرپیچی یا تعلل نمایند . . . ) ) در ذیل قرارداد نیز لحوقی به خیار شرط ندارد و از محتویات پرونده های كیفری مورد استناد ، بطلان یا فسخ یا اقاله آن احرازنمی شود ، بنا به مراتب به نظر اكثریت اعضای شعبه حقوقی دیوان عالی كشور ایرادات مردود و رای ابرام می شود . 
رای اصراری ۱ - ۲۵/۱/۱۳۷۷ردیف۷۶/۱۹ : باتوجه به مفاد قرارداد مورخ ۲۶/۱۰/۱۳۷۳مستند دعوی ، بیع به نحو صحیح واقع و اركان آن محقق گردیده است . متعاملین طبق بند ۹ مبایعه نامه از كلیه خیارات اسقاط حق نموده وطبق بندهای ۱۰ و ۱۱ ضمن عقد به نحو الزام آوری ملتزم به بیع و تنظیم سند رسمی انتقال گردیده اند ، بدین نحو كه خریدار متعهد و ملزم گردیده كه بقیه ثمن را راس موعد مقرر در ماده ۴ قرارداد به فروشنده پرداخت نماید و مبیع راتحویل گیرد و درصورت استنكاف فروشنده از دریافت بقیه ثمن معامله ، خریدار مجاز است بقیه ثمن را به صندوق ثبت یا صندوق دادگستری تودیع نموده و از دادگاه الزام فروشنده را نسبت به امضای اسناد و تحویل مبیع بنماید وهمچنین اگر خریدار از پرداخت بقیه ثمن معامله در راس مدت نكول و تحویل مبیع خودداری ورزد فروشنده قانونامی تواند آمادگی خود را نسبت به تحویل مبیع به نامبرده اعلام و الزام خریدار را به تادیه بقیه ثمن معامله و همچنین امضای اسناد را از دادگاه تقاضا نماید . با عنایت به اینكه فروشنده قسمت اعظم ثمن معامله را در حین تنظیم مبایعه نامه و در تاریخ های ۴/۱۲/۱۳۷۳و ۵/۱۲/۱۳۷۳از خریدار دریافت و مبیع را به تصرف خریدار داده ، معامله قطعیت حاصل نموده است . بندهای ۱۲ و ۱۳ قرارداد ناظر به حضور در دفتر اسناد رسمی بوده تسری به اصل معامله وعقد بیع نداشته به منظور تحكیم معامله ناسخ و ناقض بندهای ۱۴ و ۱۵ شروط ضمن العقد نمی باشد . 
رای اصراری ۳۱ - ۱۱/۱۲/۱۳۷۷ : نظر به اینكه وقوع عقد بیع بین طرفین دعوی با توجه به قبض مبیع و پرداخت موردمعامله و احراز مالكیت خوانده محقق می باشد و با توجه به اینكه به موجب سند رسمی رهنی حق استفاده از موردرهن به راهن تفویض شده و ملك در اختیار وی قرار داشته و به علاوه به او اجازه داده شده كه از منافع ملك بهره مندگردد و تلویحا به منظور استهلاك بدهی به بانك اجازه فروش آپارتمانها نیز به راهن داده شده است بنابراین اعتراضات تجدیدنظرخواهانها غیرموثر تلقی . . . ( می شود ) . 

ادامه متن ماده ۳۶۲ 
۱ - به مجرد وقوع بیع مشتری مالك مبیع و بایع مالك ثمن می شود . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - نظریه ۱۰۸۵/۷ - ۵/۲/۱۳۸۱ ا . ح . ق : هرچند به موجب بند ۱ ماده ۳۶۲ ق . م . مقرر شده است ( به مجرد وقوع بیع مشتری ملاك مبیع و بایع مالك ثمن می شود ) ولی معمولا در معاملاتی كه انجام می شود برای تحویل مبیع مهلتی مقرر می گردد یا مورد توافق قرار می گیرد درصورتی كه درمورد زمان تسلیم مبیع طرفین توافق دیگری نداشته باشند ازتاریخ وقوع عقد بیع به لحاظ این كه مالكیت مشتری یا خریدار محقق می شود خریدار استحقاق دریافت را درصورت تاخیر فروشنده درتسلیم مبیع خواهد داشت . اما چنانچه طرفین در این مورد تاریخ معینی تعیین نموده باشند و درتاریخ مذكور فروشنده مبیع را به خریدار تسلیم ننماید خریدار از تاریخ تعیین شده حق مطالبه اجرت المثل را خواهدداشت . 
ادامه متن ماده ۳۶۲ 
۲ - عقد بیع بایع را ضامن درك مبیع و مشتری را ضامن درك ثمن قرار می دهد . 
۳ - عقد بیع بایع را به تسلیم مبیع ملزم می نماید . ( ۱ ) 
۴ - عقد بیع مشتری را به تادیه ثمن ملزم می كند . 
زیرنویس : 
۱ - رای اصراری ۳۹ - ۳/۹/۱۳۷۱ردیف۷۱/۱ : محتویات پرونده و مستندات دعوی من حیث المجموع دلالت ندارد براینكه فیمابین آقای آلبرت و شركت براساس مقررات قانون مدنی عقد بیع مستقلی در مورد دو دستگاه ماشین آلات مورد دعوی > تراكتور چرخ زنجیری كوماتسو ولو و چرخ لاستیكی كوماتسو < واقع شده باشد تاتجدیدنظرخوانده بتواند الزام به تحویل مبیع رابخواهد . 
رای اصراری ۹ - ۱۳/۵/۱۳۷۷ : اعتراض تجدیدنظر خواه وارد است ، زیرا علاوه براینكه تنظیم قرار داد ثانوی بین متعاملین موجب سقوط شرط مندرج در قرارداد اولیه در مورد وجه التزام خواهد بود اصولا تخلیه خانه متنازع فیه مستلزم پرداخت مبلغ هشتصد هزار تومان به مستاجر بوده كه با توجه به محتویات پرونده و متن رای صادره چنین وجهی از طرف خریدار به مستاجر پرداخت نشده تا موجبات تخلیه براساس قرارداد فراهم گردد . . . . 
رای اصراری ۱۴ - ۲۱/۴/۱۳۷۹ : اعتراضات تجدیدنظر خواه نسبت به دادنامه تجدیدنظرخواسته واردنیست زیرا صحت و اصالت قرارداد مستند دعوی مورد پذیرش و تایید طرفین بوده و متداعیین ملزم به اجرای مفادقرارداد مذكور و تعهدات خویش می باشند . به علاوه كل ثمن پرداخت شده و مقدار معتنابهی از مبیع كه تحویل خریدار نشده بیش از میزانی است كه عرفا بتوان آن را كسری تلقی نمود . ضمنا به دلالت اوراق پرونده كالای موضوع پروفرما اصولا از گمرك ترخیص نشده بنابراین خریدار به استناد ماده ۳۶۲ قانون مدنی محق در مطالبه بقیه كالای مورد معامله می باشد 

فقره اول - در ملكیت مبیع و ثمن 
ماده ۳۶۳ - در عقد بیع وجود خیار فسخ برای متبایعین یا وجود اجلی برای تسلیم مبیع یا تادیه ثمن مانع انتقال نمی شود بنابراین اگر ثمن یا مبیع عین معین بوده و قبل از تسلیم آن احد متعاملین مفلس شود طرف دیگر حق مطالبه آن عین را خواهد داشت . 

ماده ۳۶۴ - در بیع خیاری مالكیت از حین عقد بیع است نه از تاریخ انقضای خیار و در بیعی كه قبض شرط صحت است مثل بیع صرف انتقال از حین حصول شرط است نه از حین وقوع بیع . 

ماده ۳۶۵ - بیع فاسد اثری در تملك ندارد . 

ماده ۳۶۶ - هرگاه كسی به بیع فاسد مالی را قبض كند باید آن را به صاحبش رد نماید و اگر تلف یا ناقص شود ضامن عین و منافع آن خواهد بود . 

فقره دوم - در تسلیم 
ماده ۳۶۷ - تسلیم عبارت است از دادن مبیع به تصرف مشتری به نحوی كه متمكن از انحاءتصرفات و انتفاعات باشد وقبض عبارت است از استیلای مشتری بر مبیع . 

ماده ۳۶۸ - تسلیم وقتی حاصل می شود كه مبیع تحت اختیار مشتری گذاشته شده باشد اگرچه مشتری آن را هنوز عملا تصرف نكرده باشد . 

ماده ۳۶۹ - تسلیم به اختلاف مبیع به كیفیات مختلفه است و باید به نحوی باشد كه عرفا آن راتسلیم گویند . 

ماده ۳۷۰ - اگر طرفین معامله برای تسلیم مبیع موعدی قرار داده باشند قدرت بر تسلیم در آن موعد شرط است نه در زمان عقد . 

ماده ۳۷۱ - در بیعی كه موقوف به اجازه مالك است قدرت بر تسلیم در زمان اجازه معتبراست . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - رای اصراری ۳۵۷۵ - ۲۶/۱۲/۱۳۴۲ : ( ( . . . در مورد مال الاجاره رقبات موقوفه كه شخص با وصف عنوانی متصدی ماذون از طرف اوقاف محل منافع آنها را در مدت مقرر در اجاره نامه با شرایط خاصی به مستاجر واگذارمی نماید . تعهد مستاجر به پرداخت مال الاجاره به موجر از لحاظ این كه ، مشارالیه در هنگام وقوع عقد اجاره سمت تصدی و نمایندگی موقوفه را داشته است ، بوده و در صورتی كه دیگری ادله كافی ابراز نماید كه او به سمت تولیت تعیین گردیده با توجه به قسمت اخیر ماده ( ۳۷۱ ) ق . م . متصدی جدید محق در مطالبه مال الاجاره از تاریخی كه متولی شناخته شده و تولیت او از طرف اوقاف محل به مستاجر اعلام گردیده ، می باشد . . . ) ) 

ماده ۳۷۲ - اگر نسبت به بعض مبیع بایع قدرت بر تسلیم داشته و نسبت به بعض دیگر نداشته باشد بیع نسبت به بعض كه قدرت بر تسلیم داشته صحیح است و نسبت به بعض دیگر باطل است . 

ماده ۳۷۳ - اگر مبیع قبلا در تصرف مشتری بوده باشد محتاج به قبض جدید نیست و همچنین است در ثمن . 

ماده ۳۷۴ - در حصول قبض اذن بایع شرط نیست و مشتری می تواند مبیع رابدون اذن قبض كند . 

ماده ۳۷۵ - مبیع باید در محلی تسلیم شود كه عقد بیع در آنجا واقع شده است مگر اینكه عرف و عادت مقتضی تسلیم در محل دیگر باشد و یا در ضمن بیع محل مخصوصی برای تسلیم معین شده باشد . 

ماده ۳۷۶ - در صورت تاخیر در تسلیم مبیع یا ثمن ممتنع اجبار به تسلیم می شود . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - به ماده ( ۲۸۰ ) ق . م . مراجعه شود . 

ماده ۳۷۷ - هر یك از بایع و مشتری حق دارد از تسلیم مبیع یا ثمن خودداری كند تاطرف دیگرحاضر به تسلیم شود مگر اینكه مبیع یا ثمن موجل باشد در این صورت هركدام از مبیع یا ثمن كه حال باشد باید تسلیم شود . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - رای اصراری ۳۱۳۱/۱۴/۱۱/۱۳۴۲ : ( ( . . . در صورتی كه طبق سند رسمی معامله قطعی تسلیم مبیع موجل بوده ووجه التزامی برای تاخیر در تسلیم مبیع تعیین شده باشد و در سند شرطی تنظیم متعاقب آن مورد معامله با فروشنده معامله شرطی گردد با فرض اینكه اجل معامله دوم مقدم بر اجل تسلیم مبیع باشد . استدلال به اینكه تاخیر فروشنده درتسلیم مبیع به خریدار مجوز قانونی داشته و خریدار نمی تواند از ضمانت اجرای تاخیر در تسلیم مبیع استفاده كند واستناد به ماده ( ۳۷۷ ) ق . م . در جواز امتناع فروشنده از تسلیم مبیع صحیح نیست و با صراحت ورقه مستند دعوی به موجل بودن تحویل مبیع ماده ( ۳۷۷ ) راجع به این مورد نیست . . . ) ) 

ماده ۳۷۸ - اگر بایع قبل از اخذ ثمن مبیع را به میل خود تسلیم مشتری نماید حق استرداد آن رانخواهد داشت مگر به موجب فسخ در مورد خیار . 

ماده ۳۷۹ - اگر مشتری ملتزم شده باشد كه برای ثمن ضامن یا رهن بدهد و عمل به شرط نكندبایع حق فسخ خواهد داشت . اگر بایع ملتزم شده باشد كه برای درك مبیع ضامن بدهد و عمل به شرطنكند مشتری حق فسخ دارد . 

ماده ۳۸۰ - در صورتی كه مشتری مفلس شود و عین مبیع نزد او موجود باشد بایع حق استردادآن را دارد و اگر مبیع هنوز تسلیم نشده باشد می تواند از تسلیم آن امتناع كند . 

ماده ۳۸۱ - مخارج تسلیم مبیع از قبیل اجرت نقل آن به محل تسلیم ، اجرت شمردن و وزن كردن و غیره به عهده بایع است ، مخارج تسلیم ثمن بر عهده مشتری است . 

ماده ۳۸۲ - هرگاه عرف و عادت از بابت مخارج معامله یا محل تسلیم بر خلاف ترتیبی باشدكه ذكر شده و یا در عقد بر خلاف آن شرط شده باشد باید بر طبق متعارف یا مشروط در عقد رفتارشود و همچنین متبایعین می توانند آن را به تراضی تغییر دهند . 

ماده ۳۸۳ - تسلیم باید شامل آن چیزی هم باشد كه اجزاء و توابع مبیع شمرده می شود . 

ماده ۳۸۴ - هرگاه در حال معامله مبیع از حیث مقدار معین بوده و در وقت تسلیم كمتر از آن مقدار درآید مشتری حق دارد كه بیع را فسخ كند یا قیمت موجود را با تادیه حصه ای از ثمن به نسبت موجود قبول نماید و اگر مبیع زیاده از مقدار معین باشد زیاده مال بایع است . 

ماده ۳۸۵ - اگر مبیع از قبیل خانه یا فرش باشد كه تجزیه آن بدون ضرر ممكن نمی شود و به شرط بودن مقدار معین فروخته شده ولی در حین تسلیم كمتر یا بیشتر درآید در صورت اولی مشتری و در صورت دوم بایع حق فسخ خواهد داشت . 

ماده ۳۸۶ - اگر در مورد دو ماده قبل معامله فسخ شود بایع باید علاوه بر ثمن مخارج معامله ومصارف متعارف را كه مشتری نموده است بدهد . 

ماده ۳۸۷ - اگر مبیع قبل از تسلیم بدون تقصیر و اهمال از طرف بایع تلف شود بیع منفسخ وثمن باید به مشتری مسترد گردد مگر اینكه بایع برای تسلیم به حاكم یا قائم مقام او رجوع نموده باشدكه در این صورت تلف از مال مشتری خواهد بود . 

ماده ۳۸۸ - اگر قبل از تسلیم در مبیع نقصی حاصل شود مشتری حق خواهد داشت كه معامله را فسخ نماید . 

ماده ۳۸۹ - اگر در مورد دو ماده فوق تلف شدن مبیع یا نقص آن ناشی از عمل مشتری باشدمشتری حقی بر بایع ندارد و باید ثمن را تادیه كند . 

فقره سوم - در ضمان درك 
ماده ۳۹۰ - اگر بعد از قبض ثمن مبیع كلا یا جزئا مستحق للغیر درآید بایع ضامن است اگر چه تصریح به ضمان نشده باشد . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - به زیرنویس ماده ۲۴۷ مراجعه شود . 

ماده ۳۹۱ - در صورت مستحق للغیر درآمدن كل یا بعض از مبیع بایع ( ۱ ) باید ثمن مبیع رامسترد دارد و در صورت جهل مشتری به وجود فساد بایع باید از عهده غرامات وارده بر مشتری نیزبرآید . ( ۲ ) 
زیرنویس : 
۱ - نظریه ب . ش . - ب . ت . ( مندرج در شماره ۱۳ هفته دادگستری ) ا . ح . ق : منظور از بایع همان فروشنده مستقیم می باشد كه معامله با او انجام شده است نه فروشندگان قبلی ، زیرا هر معامله دارای ثمن معین و شرایط خاصی است وآن چه خریدار مستحق آن است ثمنی است كه به فروشنده مستقیم خود پرداخته است . 
۲ - نظریه ۱۷۹/۷ - ۵/۲/۱۳۸۱ا . ح . ق : با توجه به مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ ق . م . ، در صورت مستحق للغیر درآمدن كل یابعض ازمبیع بایع باید علاوه بر رد ثمن چنانچه مشتری جاهل به فساد معامله باشد ، غرامت وارده به او را نیز بپردازد . غرامت وارده به مشتری علی الاصول خسارات و مخارجی است كه مشتری در معامله مربوط متحمل می شود نظیرمخارج دلالی و باربری و تعمیرات و امثال آن و شامل افزایش قیمت ملك نمی گردد . 
در خصوص نظریات مختلفی كه در مورد جبران ضرر و زیان وارده به خریدار ابراز می شود علاوه برآنكه موضوع متنازع فیه ، عقد بیع است و عقد بیع تابع مقررات قانون مدنی است ، اصولا خسارات موضوع مواد ۵۱۵ و ۵۲۲ق . آ . د . م . ۱۳۷۹ ، فقط در محدوده همان مواردی است كه در این مقررات به آن اشاره شده قابل بررسی است و هیچ یك از این موارد ، غرامت مورد نظر ماده ۳۹۱ قانون مدنی نیست . 

ماده ۳۹۲ - در مورد ماده قبل بایع باید از عهده تمام ثمنی كه اخذ نموده است نسبت به كل یابعض برآید اگر چه بعد از عقد بیع به علتی از علل در مبیع كسر قیمتی حاصل شده باشد . 

ماده ۳۹۳ - راجع به زیادتی كه از عمل مشتری در مبیع حاصل شده باشد مقررات ماده ۳۱۴مجری خواهد بود . 

فقره چهارم - در تادیه ثمن 
ماده ۳۹۴ - مشتری باید ثمن را در موعد و در محل و بر طبق شرایطی كه در عقد بیع مقرر شده است تادیه نماید . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۲ - به ماده ( ۲۸۰ ) ق . م . مراجعه شود . 

ماده ۳۹۵ - اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر تادیه نكند بایع حق خواهد داشت كه بر طبق مقررات راجعه به خیار تاخیر ثمن معامله را فسخ یا از حاكم اجبار مشتری را به تادیه بخواهد . ( ۱ ) 
زیرنویس : 
۱ - رای اصراری ۱۷ - ۳/۹/۱۳۷۷ردیف۷۴/۲ : رای تجدیدنظر خواسته و استدلال دادگاه ، مخدوش واعتراضات تجدیدنظرخواه ، وارد و موجه به نظر می رسد زیرا به صراحت قرارداد مورخ ۱۹/۱۰/۱۳۶۷مستند دعوی تنظیمی فیمابین طرفین موعد سی روزه ، جهت حضور در دفتر اسناد رسمی و تنظیم سند رسمی انتقال تعیین شده كه پس از تمدید آن به روز ۲۱/۱/۱۳۶۹فروشنده * از حضور در دفتر اسناد رسمی و پرداخت بقیه ثمن معامله و تنظیم سند انتقال امتناع ورزیده است و نهایتٹ فروشنده به موجب اظهارنامه كه در تاریخ بیستم خرداد۱۳۶۹ به خریدار ابلاغ شده ، مراتب فسخ معامله را به مشارالیه اعلام و مجددا در پاسخ اظهارنامه ارسالی خریدار ، فروشنده ضمن اظهارنامه دیگری مجددا اعلام فسخ كرده است ، بنابراین فسخ معامله مستندا به ماده ۳۹۵ قانون مدنی محرز و مدلل است ، مضافااین كه با اعلام جعلیت و بی اعتباری تاریخ ۲۱/۲/۱۳۶۹ ( ( تاریخ ادعایی خریدار در ذیل قولنامه ) ) كه به موجب احكام دادگاههای كیفری صورت گرفته در واقع و نفس الامر رابطه حقوقی طرفین مخدوش و متزلزل گردیده و طبعا اثری برمندرجات قرارداد مستند دعوی از حیث وقوع عقد بیع مترتب نخواهد بود . دادنامه با اكثریت آرا ، نقض می شود . 
* ( ( خریدار ) ) باید صحیح باشد .
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
این متن توسط معاونت حقوقی و امور مجلس نهاد ریاست جمهوری تدوین شده است. كانون وكلای دادگستری نیز نسخه الكترونیك آنرا در سایت خود منتشر كرده است. سایت  دیباچه حقوقی این مطلب را از سایت كانون وكلا اقتباس و بازانتشار می نماید. بی تردید مطالعه متن حاضر كه قوانین و مقررات و آراء قضائی و نظریات حقوقی را در بر دارد برای هر حقوقدان ضروری و حیاتی است. 


برچسب ها: در احكام بیع - طرفین معامله - مبیع - ثمن - تسلیم و ضمان درك مواد ۳۳۸ تا ۳۹۵ ،

How did the Achilles tendon get it's name?
دوشنبه 30 مرداد 1396 11:33 ق.ظ
I'd like to find out more? I'd want to find out some additional information.
What do you do for Achilles tendonitis?
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:46 ق.ظ
whoah this blog is wonderful i love reading your articles.

Keep up the great work! You realize, lots of people are hunting around for this
information, you can help them greatly.
How do you stretch your Achilles?
شنبه 14 مرداد 1396 10:38 ب.ظ
Hey there! I know this is somewhat off-topic but I needed to ask.
Does building a well-established website such as yours require a massive amount work?

I'm completely new to writing a blog however I do write in my
diary everyday. I'd like to start a blog so I can share my own experience and views online.
Please let me know if you have any kind of ideas or tips for brand new aspiring blog owners.
Thankyou!
http://lidiabartgis.jimdo.com/
شنبه 30 اردیبهشت 1396 04:06 ق.ظ
It's going to be ending of mine day, except before end I am reading this great
article to increase my experience.
Randi
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:21 ب.ظ
I am regular visitor, how are you everybody? This post posted at
this website is really fastidious.
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 05:30 ق.ظ
Excellent post however I was wondering if you could write a litte more on this topic?

I'd be very grateful if you could elaborate a little bit more.
Thank you!
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 07:51 ق.ظ
I know this if off topic but I'm looking into starting my own weblog and was curious what all is required
to get setup? I'm assuming having a blog like yours would cost a pretty
penny? I'm not very web savvy so I'm not 100% sure. Any recommendations or
advice would be greatly appreciated. Kudos
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 05:55 ب.ظ
Wow, amazing weblog layout! How lengthy have you been running a blog for?
you made running a blog glance easy. The overall look of your
site is great, let alone the content material!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر